“Айат пресс” гезитинин кабарчысы Афина Бакирова бул ирет эне-перзент маселесине байланышкан суроолор менен атайын адистерге кайрылдык.  

Рахматова Бурул Төлөновна, №109-үй дарыгерлер тобунун жетекчиси, Саламаттыкты сактоонун отличниги:

«Баланы бир жашка чейин күнгө кармаганга уруксат жок»
 
-Бала төрөтканадан алгачкы эмдөөнү алып, анан бизге келет.  Биз, үй дарыгерлер тобу,  адегенде баланы бүт текшерүүдөн өткөрөбүз. Эмдөөгө эч кандай коркунуч жок болгон соң, ден соолугу таза балага эки айдан баштап эмдөөнү жасайбыз.

-Богок оорулуу  энеден төрөлгөн наристеге  кандай камкордук көрүлөт?  

 - Боюнда бар кезинде эле каттоого турган биринчи күндөн баштап, богок менен ооруган- оорубагандарга профилактика үчүн дарылар берилет. Мисалы, йодомарин деген дарыны төрөгөнчө ичиребиз.

- Йодомаринди кичинекей балага дагы профилактика катары берсе болобу?    

-Кичинекей бала 7-8жашында ичсе болот. Ал эми 3-4 жаштагы балага зарыл болсо, адегенде текшерип көрүп,  анан ичиребиз.

 - Балдардагы көп болчу оорулардын бири чүчөктү элдик медицина менен дарылап жүрүшөт, бул туурабы?

- Жок, туура эмес. Ичеги куртунун 20дан ашык түрү бар. Чүчөк-ошолордун бири. Баланы анализ тапшыртып, кайсы курт экенин аныктап, ошого жараша дарылаш керек.  

- Грипптен жаш баланы кантип сакташ керек?

- Учурда сезонго жараша  пиковит, кальций, көп ооруган балага иммунал өңдүү витаминдерди сунуштап атабыз. Бирок, жеке витаминдерге таянып албай, баланы витаминдүү тамак-аштын түрү менен багуу керек.  Тамакты жакшы ичкен баланын иммунитети жогору болот да, көп оорубайт. Эл көп жерге, той-ашка алпарбай өзүнчө караса оорудан алыс болот. Андан сырткары, ымыркайды төрөлгөндө эле салкын температурага көндүрүү керек. Үй ысык болсо баланы каттап кийгизген болбойт. Ысыкка көнгөн бала үлп эткен желден деле ооруй берет.   

- Суук түшкөндө оорубаш үчүн наристени жайкы күнгө күйгүзгөнгө болобу?

Бир жашка чейин күнгө кармаганга уруксат жок. Баш кийим, жеңи узун кийгизиш керек. 3-4 жаштагылар көл жээгинде жүрсүн, бирок күнгө күйгүзгөнгө болбойт.

-Наристенин тиштери эрте карайып кетсе эмне кылыш керек?

-Балдар стоматологуна кайрылып, кеңеш алыш зарыл. Балам тамак жебей атат деп кайрылгандар көп. Кичинекей бала албетте таттууну жакшы көрөт да. Эмне жейм десе жалаң ошону бергенден тиш бузулат.

-Таттууну көп жеген бала кант диабетине чалдыгуусу мүмкүнбү?

- 25 жылдык тажырыйбамда кант диабетин наристелер арасынан кезиктирген жокмун. Ал эми өспүрүмдөрдө бар. Бул оору көбүнчө тукум кууйт.  

Баланын тамактануусу:

6 айга чейин жалаң эненин сүтү
6 айдан баштап  жашылча-жемиштердин ширеси
7-айында ботко
8-айында творог,эт(этти ботко сыяктуу кылып эзип, сорпого аралаштырып беребиз)
9-айында кефир,айран
Эмчек эмет, экинчиден тамакка да аралашат. Эт жебеген балдар анемия болот. Этте темир көп. Ошол үчүн 8 айынан баштап, сөзсүз күнүмдүк тамагына эт кирсин деп сунушталат.

Бала төрөлгөндөн кийин канча салмак кошуш керек?
1-айында 600гр
2-айында 800гр
3-айында 800гр
6-айында 4кг,300гр
9-айлык 6кг
1жашта 7кг зоогр
2ден 10 жашка чейинки балдар ар бир жылда 2кгдан салмак кошуш керек.

Канча бой кошот?
3 айында 8,5см  
6 айында 15см
9 айында 20,5см
1 жашар 21см
Бой төрөлгөндө 50см болсо, 1жашта 71см болушу ылайык.
Ал эми 2ден 10 жашка  чейинки балдар ар бир жылда 12смден бой кошот.


Рысбек Өзүбеков, аталган клиниканын ЛОРврачы:

- Наристенин кулак кулкусун үй шартында алуу зыян эмеспи?

- Наристенин  кулак кулкусун  адис врачтын көмөгү менен алуу керек. Алардын угуу каналы терең эмес. Чукуган күндө да жаш бала туруп бербейт. Кулактын  түпкү калканы тешилип калышы мүмкүн. Каалоо боюнча,  5-6 жашка чейинки баланы врачка алып келсе жакшы болот эле.

- Чоңдордун, балдардын  кулагы ооруганда айыл жергесинде эненин сүтү менен дарылайт. Сиз буга кандай карайсыз?

- Эгерде ириң жок болсо айыгып кетет. Муну танганда эмне, көрүп эле жүрбөйлүбү. Ириң болсо жардам бермек түгүл, айыгышын күтүп жүрүп, өтүшүп кетиши мүмкүн.  

Афина Бакирова,
“Айат пресс”